van-gogh-cartoon-alireza-karimi-moghaddam-thumbnail-4902589

Nghịch Lý Stockdale

Cùng một điều kiện, có những người vượt qua và có một trải nghiệm đáng nhớ – có những người không thể vượt qua – có những người vượt qua với những tổn thương sâu sắc về mặt tâm lý. Đó là những điều ta thấy ngày qua ngày trong xã hội.

Bằng những chiêm nghiệm, quan sát ta sẽ thấy các nguyên nhân để dẫn đến các kết quả khác nhau như vậy. Nhưng thật không dễ để đúc kết, gọi tên và biến nó thành một bài học để giảm thiểu những kết quả xấu. Thật may, có một người đã gọi tên được nó, mô tả được nó để chúng ta hiểu và sử dụng nguyên lý trừu tượng này.

Nghịch lý Stockdale

Nghịch lý Stockdale: “Giữ vững niềm tin rằng mình cuối cùng sẽ chiến thắng, đạt được điều mình mong muốn. Đồng thời phải đối diện sự thật phũ phàng của hiện tại, chấp nhận và vượt qua từng thử thách phũ phàng của hiện tại”. Nghịch lý được phát biểu bởi Jim Collins trong một nghiên cứu của ông được nêu trong cuốn sách ông là tác giả: Từ Tốt đến Vĩ đại.

photo1522420724714-15224207247151234425240-9885611
Thành công cuối cùng, cần những khó khăn lót đường

Stockdale ở đây chính là tướng James Stockdale. Ông bị cầm tù suốt 7 năm trong chiến tranh Việt Nam, Stockdale vẫn sống sót không cần đến quyền tù binh, không biết trước ngày được trả tự do, không biết chắc mình có còn sống để gặp lại gia đình hay không. Ông nhận trách nhiệm chỉ huy, làm mọi việc có thể để tạo ra những điều kiện giúp thêm nhiều tù bình khác cũng được sống sót.

Collins đặt câu hỏi: “Làm sao ông đối mặt với thực tế khi ông đang bị giam và không biết đến kết cục sẽ ra sao?”

James: “Tôi chưa bao giờ mất niềm tin vào kết cục tốt đẹp. Tôi chưa bao giờ nghi ngờ rằng mình không chỉ thoát được, mà tôi còn biến những trải nghiệm thành một sự kiện quan trọng trong cuộc đời, mà nếu nhìn lại, tôi không muốn đánh đổi.”

Collins: “Vậy những người nào đã không thoát được?”

James: “Ồ, dễ biết lắm. Những người lạc quan”.

Collins: “Những người lạc quan? Tôi thật không hiểu.” Bây giờ tôi hoàn toàn bất ngờ, vì nó trái ngược lại với những gì ông nói trước đó”.

kho-khan-la-thanh-cong-9147594
Trở ngại đôi khi là nhân tố chính

James: “Những người lạc quan. Họ là những người sẽ nói: ‘Chúng ta sẽ được thả vào Giáng Sinh.’ Rồi sáng sinh đến, giáng sinh đi. Họ lại nói: ‘Chúng ta sẽ được thả vào lễ Phục sinh.’ Rồi Phục sinh đến, Phục sinh đi. Và rồi sau đó là Lễ tạ ơn, rồi lại đến Giáng sinh nữa. Và rồi họ chết vì trái tim tan nát.”

Collins: “Đây là một bài học rất quan trọng. Anh không được lẫn lộn giữa niềm tin cuối cùng mình sẽ chiến thắng – điều này anh không được để mất – và kỷ luật phải đối diện sự thật hiện tại, bất kể nó như thế nào.”

Cho đến bây giờ, tôi vẫn mang theo mình hình ảnh Stockdale quở mắng những người chỉ biết lạc quan: “Chúng ta sẽ không được thả vào Giáng sinh, phải chấp nhận như thế!”

Nghịch lý Stockdale trong cuộc sống

Câu chuyện ngắn gọn của Jim Collins và tướng Stockdale là một bài học sâu sắc. Chúng ta thường nhìn thấy nó ngờ ngợ ở đâu đó nhưng phát biểu ra được thành bài học và áp dụng lâu dài thật không đơn giản. Trong nghiên cứu về các công ty từ “tốt đến vĩ đại” Collins cũng nhận thấy, đa số họ phải trải qua nghịch lý này – các công ty đối chứng (phá sản hoặc tầm thường) thì không.

Cuộc sống luôn đầy những bất công, có khi có lợi cho ta, nhưng cũng có khi bất lợi cho ta. Chúng ta ai cũng phải trải nghiệm sự thất vọng hay những sự kiện đớn đau trong cuộc đời, những bước lùi mà không có một lý do hay một ai đó để đổ lỗi. Có thể là một cơn bệnh, một tai nạn, có thể là chúng ta mất một người ta yêu thương, hay có thể chúng ta bị cuốn phăng trong một cuộc cải cách chính trị, hay có thể chúng ta bị bắn trong chiến tranh và bị bắt làm tù binh suốt 7 năm.

van-gogh-cartoon-alireza-karimi-moghaddam-thumbnail-4902589
Khó khăn hay thuận lợi cũng sẽ chỉ là những trải nghiệm

Stockdale đã dạy cho nhiều người rằng: Con người khác nhau không phải vì họ gặp hay không gặp những điều khó khăn, mà là cách họ đối mặt với những khó khăn không thể tránh khỏi trong cuộc sống. Khi phải đấu tranh với những thử thách trong cuộc sống, nghịch lý Stockdale tỏ ra rất hữu hiệu giúp bạn vượt qua khó khăn và trở nên mạnh mẽ hơn chứ không hề yếu đi – không chỉ đối với riêng tôi, mà cho tất cả những ai đã học được bài học này và cố gắng áp dụng nó.

Chúng ta, nếu có đang phải vượt qua những khó khăn, hãy luôn nhớ và vận dụng nghịch lý Stockdale: Cuối cùng chúng ta sẽ chiến thắng – nhưng, trước mắt luôn là đầy rẫy những khó khăn, hãy bình tĩnh và kỷ luật vượt qua từng cái, từng cái một.

P/s: Tướng James Stockdale từng là ứng cử viên Phó Tổng thống Hoa kỳ trong kỳ bấu cử năm 1992.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *